Search
  • Dirk Verbeeck

PP Blogpost 2: The Incomplete List of Complete Guides to Puppetry.

Zoals elk groot fenomeen heeft ook het poppenspel, in al zijn vormen, menig auteur in de pen doen kruipen en zijn er onnoemelijk veel boeken verschenen over dit thema. We kunnen een paar duidelijke categorieën te onderscheiden: literatuur over de geschiedenis, per regio, stroming of type; ’handboeken’ over de techniek van het maken en bespelen van figuren; monografieën over opvallende en invloedrijke figuren en, vooral de laatste decennia, theoretische en beschouwelijke lectuur waarin de plaats en functie van het poppenspel binnen theater -en onderwijsstructuren, artistiek en sociaal, en bij uitbreiding in de hedendaagse maatschappij, wordt behandeld.

Als poppenspeler -en bouwer ben ik in het bijzonder geïnteresseerd in naslagwerken over speelsystemen -en technieken. Kennis over doordachte en bedrijfszekere manipulatietechnieken -en apparaten, hoe eenvoudig ook, is de ruggengraat van elke performance waarbij poppenspel gebruikt wordt. Vormgeving en dramaturgie in figurentheater kunnen niet zonder die techniek en omgekeerd.

Lange tijd hielden poppenspelers de technische kant van hun kunnen liever voor zichzelf en gold er zoals bij goochelaars en illusionisten een ‘ensecrètement’, een geheimhouding, waarbij een kijkje achter de schermen niet of slechts beperkt toegelaten werd, waardoor buitenstaanders nooit de knepen van het vak te weten kwamen. Zo wordt verteld dat het Amerikaanse poppenspel-icoon Tony Sarg (1882-1942) meer dan vijftig voorstellingen van het populaire en wereldwijd rondtrekkende gezelschap The Holden Marionettes heeft bijgewoond om hun speltechniek te achterhalen.

In de loop van vorige eeuw kwam er echter een grote vraag vanuit de opkomende vrije-tijds-sector naar handleidingen om poppen te vervaardigen en bespelen. Gevestigde waarden uit het poppentheater-circuit in de VS en Groot-Brittannië, waaronder ook Sarg, speelden gretig in op deze tendens. Aanvankelijk verschenen er vooral artikels in tijdschriften en later ook boeken die gericht waren op de hobby-markt en huiselijk vermaak, toch bevatten deze een schat aan informatie en bieden ze inzichten over speeltechniek en de materiële productie van spelpoppen, voor de leek, maar ook voor gevorderden. Veel belangrijke hedendaagse poppenspelers refereren naar deze standaardwerken omdat ze er als kind mee in contact kwamen waardoor ze aangezet werden om het zelf te proberen. Zo kreeg het boek ‘Marionettes, a hobby for everyone’ van Mabel & Les Beaten in het milieu de bijnaam ‘The Beaten Bibble’. Wat betreft 'compleetheid' verdient het boek 'Marionet Source Book' van Luman Coad een speciale vermelding, eigenlijk is dit een samenvatting van zowat alle literatuur die voordien verschenen is omtrent marionettenspel.

In continentaal Europa en de rest van de wereld werden vooral boeken op de markt gebracht die het vormelijke en artistieke aspect van de poppen tonen en minder uit wijden over de werking ervan. Toch zijn er heel verhelderende uitgaven op technisch vlak van o.a. Richard Teschner, Hansjürgen Fettig en Alois Tomátek.

Audiovisueel materiaal over het onderwerp is vandaag ook ruim voorradig. Online vinden we veel filmpjes, maar helaas nog al te vaak wild verspreid over het web. Uitgaven op DVD zijn daarom handiger en meestal beter van kwaliteit. Documentaires en films over en met poppenspel zijn bij uitstek de manier om het medium te documenteren, omdat een pop nu eenmaal leeft bij gratie van de beweging.

Een bibliografie is per definitie nooit compleet. Er komen steeds nieuwe interessante werken bij of er duiken oude onbekende pareltjes op uit de vergetelheid.

Hier vind je ‘The Incomplete List of Complete Guides to Puppetry’ van Puppet Prototyping.



32 views0 comments

Recent Posts

See All